برنامه ارتقای سطح سواد در افغانستان (ELA)

بسمه تعالی

برنامۀ ارتقای سطح سواد در افغانستان

برنامۀ ارتقای سطح سواد یکی از برنامه­ های بزرگ معینیت سوادآموزی بوده که در تمامی ولایات افغانستان به گونه نوبتی و منظم فعالیت دارد.

فعالیت­های ارزندۀ برنامۀ ارتقای سطح سواد در افغانستان (ELA) تحت رهبریت معینیت سوادآموزی به تمویل مالی کشورهای (جاپان، سویدن و فنلد) و با تسهیل دفتر محترم یونسکو و عرق­ریزی متخصصان خارجی و داخلی متشکل از کارمندان ارشد دفتر یونسکو، معینیت سوادآموزی، ریاست سوادآموزی، ریاست بسیج و بررسی در عرصه­های رشد، انکشاف و تطبیق فعالیت­های سوادآموزی در تمامی ولایات کشور فعالیت داشته که از جمله دست­آوردهای عمدۀ آن قرار آتی می­باشد:

  1. تهیه چوکات نصاب تعلیمی جدید سوادآموزی و تعلیمات اساسی برای جوانان و بزرگسالان که ویژه­گی­های عمده این چوکات نصاب تعلیمی قرار ذیل می­باشد:
  • تمرکز روی قابلیت­ها و مهارت­ها به عوض تمرکز روی محتوا: در چوکات نصاب تعلیمی جدید به طور خاص روی مهارت­های خواندن، نوشتن و حساب­کردن تمرکز صورت گرفته است. طور مثال؛ مراحل تدریجی انکشاف مهارت خواندن مطالعه شده، و نظر به آن هدف­گذاری صورت گیرد.
  • تنوع موادآموزشی برای بزرگسالان: با تهیۀ چوکات نصاب تعلیمی جدید، مؤسسات آموزشی مختلف می­توانند نصاب­ها و موادآموزشی را نظر به ویژه­گی­های شغلی، فرهنگی، مذهبی (مذاهب رسمی کشور) و ویژه­گی­های سنی (جوانان، بزرگسالان) افراد یادگیرنده تهیه نمایند.
  • تمرکز اصلی چارچوب نصاب تعلیمی روی پنج بخش مهارتی؛ خواندن، نوشتن، صحبت­کردن، گوش­دادن و حساب­کردن است. این ساحات مهارتی از سویه­های ابتدائی تا سویه­های مهارتی پیشرفته انکشاف داده می­شود که توقع برده می شود تا معادل به سویه­های بدست آمده در ختم مؤفقانۀ تعلیمات اساسی رسمی (صنف ۹ تعلیمات رسمی) باشد. به هر حال، برای فعلاً در این چوکات نصاب تعلیمی شاخص­های عملکرد فقط برای سویه ۱ (معادل به صنوف اول تا سوم تعلیمات رسمی) تهیه شده است.
  • تمرکز ضمنی: قابلیت­های عمومی دیگری مانند مهارت­های درون فردی، مهارت­های بین الفردی، تفکر انتقادی و ابتکاری، شهروندی جهانی، و آموزش یادگیری را نیز دربر دارد، که باید از طریق یادگیری سواد و حساب انکشاف داده شود.
  • پیش­بینی­ها و انتظارات: با تهیۀ چوکات نصاب تعلیمی جدید می­توان پیش­بینی کرد که نصاب­ها و کتب آموزشی متعدد و متنوعی تهیه خواهد شد و در نتیجه کیفیت آموزش تقویت شده و سوادآموزان دست­آورد­های آموزشی بهتری خواهند داشت و همچنان افراد بیشتری به شرکت در صنوف سوادآموزی ترغیب خواهند شد.

ELA

  1. تهیه مواد ممدر درسی و آموزشی متناسب به نصاب تعلیمی سوادآموزی
  2. تهیه منول­های درسی و آموزشی برای رهنمایی معلمان سوادآموزی
  3. راه­اندازی ورکشاپ­های رشد ظرفیت مسلکی معلمان (قبل و حین خدمت)
  4. دادخواهی و تبلیغات برای حمایت از سوادآموزی در سطوح بلند دولتی و عامۀ مردم
  5. راه­اندازی جایزه­های رقابتی میان فعالان و شرکای دست­اندرکار سوادآموزی
  6. همکاری در تدویر مجالس و محافل گسترش سواد و بزرگداشت روزجهانی سواد
  7. طرح و ایجاد سیستم معلوماتی و اطلاعاتی (Database) برای ثبت و پردازش اطلاعات سوادآموزی و کاربرد سیستم معلوماتی مدیریت تعلیمات غیر رسمی در افغانستان
  8. تدویر کورس­های سوادآموزی در تمامی ولایات افغانستان که طبق پلان برای سال ۲۰۱۷ در ۳۴ ولایت کشور در ۱۵۵ ولسوالی، در هر ولسوالی سقف تعداد کورس­ها ۵۰ صنف و تعداد سوادآموزان در هر کورس میان ۲۵ الی ۳۰ تن پیش­بینی شده است. شایان ذکر است که بیشتر از ۷۸ فیصد سوادآموزان را زنان تشکیل خواهد داد.
  9. نظارت اشتراکی و دوامدار از روند پیشبرد کورس­های سوادآموزی و حل مشکلات سوادآموزان، معلمان و مسئولان تطبیق برنامه در تمامی ولایات تحت پوشش.

ELA1

مدیریت و تنظیم امور تطبیقی پروژه:

تمامی فعالیت­های تطبیق پروژه به صورت هماهنگ میان معینیت سوادآموزی و دفتر یونسکو در کل زیر چتر موافقت­نامۀ تطبیق مشارکتی سه جانبه میان وزارت مالیه، وزارت معارف و دفتر یونسکو (IPA) اجرا و مدیریت می­گردد که مسئولیت­های جوانب ذی­دخل در این سند تفصیل یافته­است. اما غرض مدیریت و تقویت هماهنگی هر آن گاهی جلسات در دو سطح ذیل تدویر می­یابد:

  1. تدویر جلسات پانزده­روزه (PCM) غرض تقویت هماهنگی بیشتر امور پروژه میان معینیت سوادآموزی و همکاران تخنیکی برنامۀ ارتقای سطح سواد در افغانستان
  2. تدویر جلسات سه ماهه (PMB) بورد مدیریتی پروژه (میان معینیت سوادآموزی، دفتر یونسکو، نماینده­گان تمویل کننده پروژه- کشورهای جاپان، سویدن و فنلند، و همکاران تخنیکی)

در خاتمه باید یادآور شد که سواد یک نیاز ملی است و توجۀ ملی می­خواهد، درین راستا کافه ملت مسئولیت دارند اعم از دولتمردان و سیاسیون، از شخص رئیس صاحب جمهور الی پایین رتبه ترین مامور دولت، علماء، خطباء و وعظاء، متنفذین مرکزی و محلی، خانوادۀ رسانه­های کشور، اهل دانش و فکر و قلم و تصویر و تمثیل، تجار و سرمایه­گذاران ملی و خلاصه هر فرد کشور در سهم خویش مسئولیت دینی و رسالت ملی دارد تا در راستای تعمیم سواد وجیبۀ خود را ادا نماید، زیرا گسترش سواد و دانش گرچه مسئولیت رسمی یک ارگان بوده اما آموزش و دانش مسئولیت هر انسان است.